आधुनीक ‘खा-जे’ (लेख) - रचिता नायक

खाण-जेवण हें मनशांचें जगपाचें साधन. आमच्या चव आनी रुची प्रमाण वेगवेगळ्या खाणांचे प्रकार आमी करून खातात. पूण आयचीं जीं खाणां आमी खातात तीं आमचे भलायके खातीर कितलीं बरी? असो प्रस्न सदांच म्हज्या मनांत येता. आयचीं खाणां जशीं पिझ्झा, बर्गर, केक, चीझ रोल आदी ह्या खाणांचीं नांवां आयकून तोंडाक उदक सुट्टा. पूण हीं खाणां सदांच खायत जाल्यार आमची भलायकी इबाडूंक शकतात हें मात आमी विसरतात. तेलाचीं खाणां खावन थोड्यांक पित्त जावंक शकता. पूण तीं खाणां खातना आमी चिंत्तात काय? इतलीं म्हारग खाणां खावन आमी आमच्या पोटाची चरबी वाडोवन घेतात आनी मागीर ती उणी करपाक पयशे मोडून वेगवेगळीं वखदां घेतात. पूण अशें आदल्या लोकां वांगडा जायनासले.

पयलींच्या लोकांचें जेवण खाण पुश्टीक आसतालें. तांदळाची भाकरी, तवसळी, सत्व, नासण्यांची भाकरी, अशीं पुश्टीक खाणां खावन शेताचो वावर करून तांची कूड घट्ट उरताली. आतां आधुनीक खाणां खावन, कुडीची कांयच हाल-चाल नासून भलायकी इबाडपाक लागल्या. ह्या पुश्टीक खाणाचे जिन्नस तें खावपाचे सोडाच, तांचीं नांवां लेगीत आयच्या भुरग्यांक खबर नात. आमचो शेजारचो एक भुरगो एक दीस आमगेर आयलो आनी म्हणपाक लागलो, “दीदी, आयज म्हज्या मम्मान मिल्क केक केला.” हांवें म्हणलें, “मिल्क केक? हो आनी कसलो प्रकार?” आतां हो प्रकार कसलो काय म्हणून हांव चिंतूंक लागलें. कितल्या वेगवेगळ्या तरांचे केक बाजारांत मेळटात. जसो पिनाटा केक, मिरर ग्लास, डबल लेयर चॉकलेट आदी अश्या साबार तरांचे. आतां घडये फकत दुदाचो केक आयला आसत. म्हाका तो पळोवपाची उमळशीक लागली. हांवें सट्ट करून विचारलें, “म्हाका इल्लो दाखयता तुज्या मम्मान केल्लो milk cake?” तो गेलो आनी घेवन आयलो. पळयत जाल्यार कितें? ‘पोस’. हांवें कपलार हात मारलो आनी ताका सांगलें, “शाण्या! हाका मिल्क केक म्हणनात, हाका पोस म्हणटात.” ही म्हज्या वांगडा घडिल्ली गजाल.

    तुमचे सरभोंवतणी अशे कांय भुरगे आसतले जांकां ह्या खाणांचीं नांवां लेगीत खबर आसचीं नात. ते भाकरी ह्या नांवान तोंड वांकडे करतले वा घडये कांय भुरगीं असलीं खाणां खातात म्हण सांगपाकूय लजतलीं. पूण पिझ्झा वांट्याची तांदळाची भाकरी, केका वांट्याची तवसळी, चॉकलेटां वांट्याची सोयेचें खटखटें, ते भायर गॅस भरिल्ल्या सॉफ्ट ड्रिंका वांट्याचे पुश्टीक सत्व, रवो, कण्ण, अशा जायत्या जिनसांचो आमी आस्वाद घेवंक शकतात. ह्या आधुनीक ‘खा-जे’ म्हणल्यार खाणां-जेवणां बदला आमी गोंयचीं अस्सल पुश्टीक खाणां-जेवणां आपणावया. आधुनीक काळार वेगवेगळ्या जिनसांची चव आमच्या पुश्टीक खाणांक येवंक शकना.

रचिता नायक

एम. ए. कोंकणी (भाग – 2)

सरकारी महाविद्यालय, केपें