सांगेंच्या मिलाग्र सायबिणीचें फेस्त (लोकवेद) - रिमी वाज

फाटलीं दोन वर्सां कोरोना महामारेक लागून गोंयांतलीं जायतीं फेस्तां आनी जात्रा तशेंच हेर सण-परबो मनोवपाच्यो तश्योच उरल्यो. ह्या वर्सा मात आमकां हे सगळे परत एक फावट उमेदीन आनी खोशयेन मनोवपाची संद मेळ्ळी.

मिलाग्र सायबिणीचें फेस्त हें सांगें वाठारांतलो लोक एकवटान व्हडा दबाज्यान आनी उमेदीन मनयतात. हें फेस्त ह्या वाठारांतलें सगळ्यांत फामाद आनी म्हत्वाचें फेस्त. फेस्ताचे तयारेचे सुरवातेक माडी जाता. माडी म्हणल्यार फेस्ताची सुरवात करपाचें एक चिन्न. खंयचेय इगर्जेच्या वा कसल्याय फेस्ताचे सुरवातेक माडी आसताच. लोखंडाचो एक खांबो इगर्जे मुखार आसता. ताका लावपाक बोंदेर आसता जें धव्या लुगटान आयत आकारान तयार केल्ले आसता. ताचेर एक चित्र आसता. जर फेस्त सायबिणीचें आसल्यार बोंदेराचेर सायबिणीचें चित्र आनी खुरसाचें फेस्त आसल्यार खुरसाचें चित्र आसता आनी तें बोंदेर माडयेक बांदतात आनी तातूंत फुलां घुटलायल्लीं आसतात. तिरंगी बावटो बांदतात तसलेच तरेच्या खांब्याक आनी तेच तरेन तें बांदतात. पाद्री मागणें करून तें सोडटा आनी ताचेर आनी लोकांचेर आजमेत शिंवरता. अशे तरेन माडयेचेर आनी लोकांचेर पाद्री आशिर्वाद घालता आनी उपरांत मीस जाता. माडयेच्या दुसऱ्या दिसाक सावन णव दीस नोवेनाची मिसां जातात. हीं मिसां फेस्ताची तयारी खुणायता. धाव्या दिसा फेस्ताचें दबाजीक मीस जाता.

फेस्ताच्या दिसा मिसाक वतना भुरगीं इगर्जे भायर ल्हान-ल्हान कागदाचीं फुलां आंगाक घाल्ल्या कपड्यांक लायतात आनी फेस्ताचीं परबीं अशें मिसाक वतना एकामेकांक म्हणटात. ह्या दिसा चार मिसां आसतात आनी तिसरें मीस हें व्हड मीस जें फेस्ताचें मीस आसता. ह्या मिसांक पुरसांव आसता आनी मुज्ग लावन व्हडा उमेदीन लोक पुरसावांत वांटो घेतात. मुज्गांत वाजोवपा खातीर सेक्साफोन, ट्रम्पेट, वायोलीन, फ्रँच होर्न हीं वाद्यां मेळोवन वाजयतात. दोन वळी करून लोक पुरसांवांत वांटो घेतात. पुरसांवांत सायबिणीची मूर्त एका पालकत घालतात जी लाकडाची आसता. ताचे वयर लाकडाचो खुरीस केल्लो आसता. तातूंत पुरसांवांत सायबिणीक दवरतात आनी ती पालकी ज्या कोणाक सांगिल्ले आसतात ते ती खांदार मारून घेवन येतात.

दर वर्सा हें फेस्त मे म्हयनाच्या तिसऱ्या शेनवाराक जाता. जशें सांत आंतोनिचो दीस मंगळार, पाद्री आग्नेलाचो दीस बिरेस्तार आनी हिंदू धर्मांत लेगीत गणपतीचो दीस मंगळार असो थारिल्लो आसा. तेच प्रमाण मिलाग्र सायबिणीचो दीस शेनवार अशी मान्यताय आसा. ह्या कारणा खातीर हें फेस्त शेनवारा मनयतात. तशेंच चडश्यां इगर्जांनी सायबिणीचें फेस्त आयताराक मनयनासतना शेनवाराक वा खंयच्याय मदल्या दिसाक मनयतात.

क्रिस्तांव लोकां वांगडा हेर वेगवेगळ्या धर्माचो लोकूय सायबिणीचो उमांव घेवन पांय पडटात तशेंच जायते जाण मिसांतय वांटो घेतात. सायबिणीक वाती आनी फुलां भेटयतात. सायबिणीक मिलाग्र सायबीण म्हणटात कारण सगळी कडेन मिलाग्री घडिल्ले वरी सायबिणी लागीं भावार्थान मागता तें मेळटा. कांय मिलाग्री सांगपाच्यो म्हणल्यार काजारी जोडप्याक जायतीं वर्सां भुरगें नासलें तांकां भुरगें फावो केलें, दुयेंस जाल्ल्याक पेकवणी दिली, काम नासल्याक काम फावो केलें ह्यो कांय मिलाग्री केल्यात अशें मानतात. ते खातीर लोक मिलाग्र सायबिणी कडेन खूब भावार्थान मागणी आनी आंगवणी करतात.

फेस्ता निमतान मोटी फेरी भरता. ह्या फेस्ताक पुरुमेंताचें फेस्त अशेंय म्हणटात. कारण पुरुमेंत करपा खातीरच्यो सगळ्यो वस्तू हांगा फेरयेंत सोंपेपणान मेळटात. आदल्या तेंपार पावस येवचे पयलीं सगळो वेपार सांठोवन दवरताले आनी ताकाच पुरुमेंत म्हणटात. आधुनीक काळार सगळें सोंपेपणान मेळिल्ल्यान लोक पुरुमेंत करपाक वचनात. फेस्ताचे फेरयेंत खारें, आंबसाण, मिरसांगो, सोलां, वेगवेगळे तरेचो मसालो आदी पुरुमेताच्यो वस्तू मेळटात. ह्या भायर फेस्तांक मातयेचीं, तांबयाचीं, पितूळचीं, स्टिलाचीं, प्लास्टिकाचीं अशीं खूब तरेचीं आयदनां विक्रेक येतात. ते भायर मिरसांग वांटपाचे फातर, रगडे आनी तशेंच खाजें, लाडू, चणे, भिकणां, जिलब्यो, रेवड्यो अशें वेगवेगळे तरेच्या खाणाचे मांड आसतात. कपडे, व्हाणो, मोचे, कपां, कदेलां, खेळणीं आनी हेर सामनाचे मांड लेगीत आसतात. तेच गर्देंत कोण कानांतलीं, कांकणां, पेपारीं ल्हान भुरग्याचें व्हिस्तीद, पॅण्ट, टी-शर्ट, कुर्ता, चादरा, सॅन्डल, मोचे आदी वस्तू विकत घेतात. तशेंच पितूळ, तांबे, स्टिलाचीं आयदनां आनी मदेराच्यो वस्तू देखीक आलमारी, सोफा, खाट, कदेलां, मेजां, तशेंच दुसर्‍या पत्र्याच्यो आलमारी लोखंडाच्यो खाटी लेगीत विक्रेक मेळटात.

फेस्ताक मन रिजवणे खातीर तियात्र आनी केन्ना-केन्नाय नाटकूय आसता. भुरगीं ह्या फेस्ताची उमळशिकेन वाट पळयतात. कारण तांकां रातभर फेरयेंत भोंवपाची एक वेगळीच मजा आनी उमेद आसता. अशे तरेन व्हडा खोशयेन सगळ्यां धर्माचे लोक भावार्थान फेस्ताक येतात आनी उमेदीन भरून खोशी जावन सायबिणीचें बेंसांव घेवन वतात. 

रिमी वाज, एम. ए. कोंकणी (भाग 2), सरकारी महाविद्यालय, केपें (2022) 

भांगरभूंय दिसाळ्याची लिंक - 

https://bhaangarbhuin.com/%e0%a4%b8%e0%a4%be%e0%a4%82%e0%a4%97%e0%a5%87%e0%a4%82%e0%a4%9a%e0%a5%8d%e0%a4%af%e0%a4%be-%e0%a4%ae%e0%a4%bf%e0%a4%b2%e0%a4%be%e0%a4%97%e0%a5%8d%e0%a4%b0-%e0%a4%b8%e0%a4%be%e0%a4%af%e0%a4%ac%e0%a4%bf/